"JDF is de ultieme kers op de taart"

Alle drukkerijen zijn op zoek naar manieren om nog efficiënter te werken, hun productiekosten te verlagen en hun winstmarges te maximaliseren. Begin oktober bracht de redactie van Grafisch Nieuws zes grafische bedrijven rond de tafel om in dit kader te spreken over hun ervaringen met JDF-automatisering.

De zes aanwezige drukkerijen hadden met elkaar gemeen dat ze allemaal gebruikers zijn van MultiPress, het MIS van Dataline Solutions. Dataline Solutions was overigens de sponsor die deze allereerste 'Expertenrondetafel' van Grafisch Nieuws mogelijk maakte. Verder waren de deelnemers het ook met elkaar eens dat JDF en JMF prachtige ontwikkelingen zijn, die volgens hen onmisbaar zullen worden in het grafisch bedrijf van de toekomst.

JDF/JMF is de op XML gebaseerde automatiseringstaal die alle machines en systemen die in grafische bedrijven worden gebruikt met elkaar laat communiceren, en die zo de overgang van de klassieke naar de genetwerkte drukkerij mogelijk maakt. Voor een goed begrip: JDF (Job Definition Format) is de algemene naam van de door CIP4 gedefinieerde standaard waarmee grafische processen tot in de kleinste details kunnen worden beschreven. Deze syntax wordt door steeds meer fabrikanten uit de grafische keten ondersteund, wat betekent dat hun machines en systemen in toenemende mate dezelfde taal spreken en verstaan. Met behulp van zogeheten JDF-jobtickets (elektronische orderbonnen) kunnen individuele orders in een genetwerkte workflow doorheen de verschillende administratieve en productieafdelingen van een grafisch bedrijf worden gepland, gevolgd en gestuurd. Onderliggend maken deze jobtickets gebruik van JMF (Job Messaging Format) voor de 'real-time' data-uitwisseling tussen de betrokken systemen: bijvoorbeeld voor het doorgeven van instructies aan machines of voor de trans­fer/terugkoppeling van productiegerelateerde data en/of statusinformatie naar andere machines of systemen.

Een geschenk uit de hemel

JDF is al enkele jaren een druk besproken onderwerp in de grafische sector. Hoever het op de werkvloer staat met de implementatie van deze automatiseringsvorm is veel minder duidelijk, omdat er vrijwel geen gedetailleerd cijfermateriaal over beschikbaar is. De deelnemers aan ons rondetafelgesprek menen echter voor veel collega's te kunnen spreken met hun stelling dat systeemintegratie "heel waarschijnlijk de belangrijkste volgende stap in het investeringsbeleid van de Belgische drukkerijen" wordt.

Michel Van Pee (Lithos Printing): "Het is alleszins iets waar we, daartoe aangemoedigd door onze leveranciers, met zijn allen al jarenlang naartoe werken. Zelf hebben we sinds enkele jaren bijvoorbeeld een uploadmodule voor bestanden toegevoegd aan onze website, als alternatief voor de klassieke FTP-filetransfer. Daarna is er het MultiPress MIS bijgekomen voor de administratieve orderopvolging. In onze productieafdeling staan o.a. een Ryobi-pers en de Agfa Apogee-work­flow. Dat zijn allemaal JDF-compatibele systemen, alleen de onderlinge integratie, de IT-connectie tussen die technologische eilandjes, ontbreekt nog. Ik ben ervan overtuigd dat veel collega-drukkers zich in onze situatie herkennen."

Luc Peeters (Peeters NV) vindt de kracht van JDF vooral dat het een door vrijwel de hele grafische industrie gedragen standaard is: "Dat kan de algemene adoptie ervan alleen maar versnellen. In ons bedrijf hadden we in de vroege jaren '90 een zelf ontwikkeld MIS geïmplementeerd. Op dat ogenblik bestonden er immers nog geen commerciële pakketten die aan de wensen van een gespecialiseerde boekendrukkerij konden voldoen, en bovendien hadden we de nodige IT-kennis in huis. Maar toen enkele jaren geleden de JDF-specificatie werd ontwikkeld, zagen we een probleem. Want als wij ons eigen MIS JDF-compatibel wilden maken, zouden we die inspanning helemaal alleen moeten leveren. Dat zagen we niet zitten, en daarom zijn we drie maanden geleden overgeschakeld naar MultiPress. Twintig jaar geleden was de situatie helemaal anders, maar voor drukkerijen die vandaag hun processen willen vereenvoudigen en versnellen is JDF gewoon een geschenk uit de hemel."

"Toch heb ik de indruk dat de sector nu pas rijp aan het worden is voor concrete JDF-projecten, ook aan leverancierszijde", merkt Levi Geenen (Drukkerij GEWA) op: "Laten we eerlijk zijn: als je drie jaar geleden bij verschillende partijen zou geïnformeerd hebben naar de JDF-integratiemogelijkheden van hun systemen, zou je heel waarschijnlijk een vaag antwoord hebben gekregen. Toen was JDF nog vooral een marketingverhaal en minder een technologische realiteit. Vandaag is dat anders. Wij hebben in ons bedrijf enkel Heidelberg-persen en een half jaar geleden ook JDF geïnstalleerd. JDF gaat eigenlijk niet naar de persen, maar naar Prinect. Dat workflowsysteem praat dan met de persen, en omgekeerd ook weer terug met MultiPress. Zo werkt het bij Heidelberg. Ik dacht dus: als we daarin meestappen, dan hangen we voor altijd vast aan Plantin. Tot ik onlangs eens naar Komori ging in Nederland. Daar zijn mijn ogen werkelijk opengegaan. In die showroom stond een Komori-pers met JDF-connectie naar de Prinergy-work­flow. Dat zijn twee dingen die toch niet zoveel met elkaar te maken hebben. Maar toch werkte de automatisering tussen die systemen naadloos. Toen was het een Komori-pers, maar eigenlijk had dat evengoed een Heidelberg-machine kunnen zijn. Of Prinect in plaats van Prinergy. Die keuzevrijheid, dat is het mooie aan JDF."

MIS als ruggengraat

Voor een overzicht van welke JDF-koppelingen er tot dusver bestaan (en ook daadwerkelijk reeds zijn uitgetest in reële productieomstandigheden bij bedrijven), kunnen drukkerijen terecht op www.cip4.org, de website van de ontwikkelaars van de JDF-specificatie. Het interessantste materiaal vindt u in de rubriek 'Business Development', waar de 'JDF Marketplace' een overzicht biedt van systemen/machines die volgens de leverancier JDF ondersteunen. De 'JDF Integration Matrix', een ander instrument, laat zien welke connecties tussen systemen al in de praktijk werden gerealiseerd en waarvan bovendien een onafhankelijke certificatie bestaat. Die certificatie gebeurt overigens aan de hand van de via de 'Technical Resources'-rubriek downloadbare 'ICS-documenten' (Interoperability Conformance Specifications). Deze documenten beschrijven de minimumvereisten waaraan systemen moeten voldoen om zich JDF-compatibel te mogen noemen. Er bestaan ICS-documenten voor verschillende specifieke combinaties van systemen (bv. MIS to Prepress).

JDF-automatisering is mogelijk op verschillende niveaus, maar de potentiële efficiëntie- en rendementsvoordelen zijn algemeen aangenomen het grootst indien er ook een dynamische koppeling bestaat tussen de zakelijke bedrijfsprocessen (offerteaanmaak, ordercreatie, planning, nacalculatie, facturatie, enz.) en de technische productieworkflow. De eerste voorwaarde om een succesvol JDF-project op te starten, is volgens velen daarom de implementatie van een goed, 'JDF-compatibel' MIS, dat als ruggengraat en coördinatiecentrum van de verdere procesintegratie kan fungeren. Dat is ook de visie van Dirk Cornelis (Claes Printing/Roels Printing): "Qua JDF staan wij momenteel nog nergens, maar dat is gewoon een kwestie van tijd. We willen ons niet ver­galopperen, maar liever de zaken planmatig en gestructureerd aanpakken. Onze eerste stap was de implementatie van Dataline Solutions' MIS in januari jl. We willen eerst met dat pakket de nodige ervaring opdoen alvorens verdere stappen te zetten, maar we zijn er absoluut van overtuigd dat JDF de richting is die we uit moeten." Een gelijkaardig verhaal vertelt ook Bart De Bie (Drukkerij De Bie): "Wij gaan vanaf volgende maand stap voor stap JDF implementeren in ons bedrijf. Ons eerste project wordt de creatie van inslagschema's in ons MIS en de automatische communicatie daarvan naar de prepress. Daarna willen we zo snel mogelijk aan de slag met de terugkoppeling van gegevens van de pers naar het MIS: hoeveel inschiet hebben we gehad? Hoeveel tijd zijn onze operators effectief aan het drukken geweest? Dat is vooral belangrijk met het oog op nacalculatie. Zeker van dat laatste gedeelte verwacht ik redelijk veel."

"Een gefaseerde aanpak is inderdaad essentieel", valt Stefaan Moeyaert (Drukkerij Moeyaert) zijn twee collega's bij. Zijn bedrijf maakt al sinds de zomer van 2008 intensief gebruik van JDF: "Dirk (Cornelis, nvdr) slaat spijkers met koppen als hij de hoogste prioriteit geeft aan een doordachte implementatie van zijn MIS. Er zijn zoveel parameters waarover je moet nadenken: hoe ga ik mijn database configureren, hoeveel details houd ik bij? Maak ik in mijn papiervoorraad bijvoorbeeld een apart veld aan voor informatie over milieulabels, enz.? Dat is een proces dat tijd vraagt, maar waarmee je achteraf veel problemen kan vermijden. (...) Persoonlijk ben ik achteraf gezien erg blij dat wij direct voor de meest uitgebreide versie van MultiPress hebben gekozen. Het probleem met basisversies van software is altijd dat als je die koopt, je de opties misschien nooit zal leren kennen en gebruiken. Wij hadden met onze MultiPress-versie van in het begin een totaalpakket. Daar zaten in het begin inderdaad te veel mogelijkheden bij voor ons; we gebruikten misschien maar 20 %. Maar nu gebruiken we toch al 60 % en ik ben ervan overtuigd dat we ook de resterende functies vroeg of laat zullen nodig hebben."

Samenspel met leveranciers

Maar is die abstracte complexiteit, die enorme verscheidenheid aan mogelijkheden en die bijna onvermijdelijke impact op de bestaande bedrijfsvoering niet juist een drempel voor veel drukkerijen, die hen ervan weerhoudt om zich aan JDF-automatisering te wagen? We legden de vraag voor aan ons expertenpanel.

Stefaan Moeyaert, die de sprong al het verst gewaagd heeft, veert op: "Juist daarom is de trapsgewijze aanpak zo belangrijk. In wezen is een grafische workflow vrij gestandaardiseerd en makkelijk in kaart te brengen. Cru gezegd: iedereen krijgt een aanvraag binnen, maakt er een offerte van en hoopt dat het een order wordt. Dan levert de klant een PDF, die in een inslagschema moet worden gepast, dat vervolgens op plaat wordt gebrand en ten slotte zal gedrukt worden. Dat zijn eigenlijk de zes stappen die bij iedereen gelijk zijn. Die logica moet je ook volgen bij de invoering van JDF. Het gaat bijvoorbeeld niet op om eerst de binderij te connecteren aan je MIS en pas dan in dat pakket orde op zaken te stellen. Neen, je moet ervoor zorgen dat je logische processen steeds beter in elkaar gaan passen, stap voor stap. Op die manier kan je niet verdwalen."

Bart De Bie: "JDF-software installeren kan iedereen, maar alle systemen effectief met elkaar laten praten is toch nog wat anders. Ik heb daar eerlijk gezegd nog wel wat schrik van. Volgens mij is de stap naar JDF het makkelijkst voor drukkerijen die heel sterk gestandaardiseerd werken: één soort van drukwerk op een beperkt aantal substraten, enz. Voor ons ligt de uitdaging elders. Wij willen juist voor heel veel verschillende soorten jobs op de meest diverse substraten een geautomatiseerde work­flow gaan uitwerken. Met onze leveranciers hebben we alvast afgesproken dat zij heel nauw bij ons project zullen betrokken worden en ook aanwezig zullen zijn bij de implementaties, zodat we samen met hen direct kunnen inspelen op eventuele problemen."

"Als je pas begint met JDF, is die eerste genetwerkte job onvermijdelijk een probleemgeval. Maar je kan, mits een goede samenwerking met je leveranciers, zeer snel vooruitgang boeken", weet Stefaan Moeyaert, die meteen ook in de discussie werpt dat zijn drukkerij bij haar automatiseringsproject veel baat heeft gehad bij Heidelberg's 'end-to-end' benadering: "Over ons wordt soms al grappend gezegd dat we wel getrouwd lijken met Heidelberg. Maar in ons JDF-project leek het ons nogal evident dat we zouden samenwerken met partners die dicht bij elkaar staan. Dat was voor mij de snelste manier om tot het punt te komen waar ik met mijn bedrijf wilde komen." Luc Peeters is het niet eens met die laatste opmerking: "Wij vinden JDF juist een instrument waarmee we onze onafhankelijkheid van leveranciers kunnen vrijwaren. Als JDF perfect werkt in alle mogelijke geledingen van het grafisch bedrijf en voor de systemen en machines van alle merken, wat hopelijk over enkele jaren het geval zal zijn, dan moet het in principe perfect mogelijk zijn om één systeem uit de keten te lichten en te vervangen door een gelijkaardige oplossing van een ander merk. Ik denk dat voor bedrijven die altijd met meerdere leveranciers hebben samengewerkt, die stap makkelijker en kleiner zal zijn dan voor drukkerijen die altijd hebben gekozen voor een totaalleverancier." De discussie loopt nog een tijdje door, maar uiteindelijk zijn alle partijen het erover eens dat de mate van samenwerking tussen de betrokken leveranciers in grote mate bepalend is voor het succes van ieder JDF-project.

Een verhaal van mensen

Michel Van Pee vindt JDF, behalve een technologisch avontuur, vooral ook een verhaal van mensen: "Mensen laten werken met nieuwe software is soms heel ingrijpend. Ik heb het in mijn bedrijf ook al meegemaakt, dat personeelsleden die al twintig jaar op een bepaalde manier werken, hun gewoontes niet altijd zonder slag of stoot willen opgeven. Als bedrijfsleider moet je dan knopen doorhakken en een richting kiezen. Een half jaar later komen diezelfde mensen dan misschien wel zeggen dat je visie correct was, maar tot zolang blijft het knokken. Zeker met JDF ligt de zaak erg gevoelig, heb ik al van enkele collega-drukkers vernomen. Het personeel begint een beetje te vrezen voor zijn job, zelfs al is dat misschien nergens voor nodig. Je mensen goed informeren over de doelstellingen van je project en hen hier ook actief bij betrekken is daarom volgens mij absoluut noodzakelijk."

Dirk Cornelis: "Ook in dit opzicht is stap voor stap werken de meest aangewezen benadering. Als je alles ineens automatiseert, zal er veel verkeerd gaan en krijg je onder je personeel gegarandeerd reacties van: 'Zie je wel, het marcheert niet... ' Je kan dus veel beter een eerste stap zetten die snel resultaten oplevert, en dan gewapend met dat succes je mensen ertoe motiveren om mee te werken aan de volgende stappen."

Bart De Bie: "JDF leidt ook tot functieveranderingen en verschuivingen van verantwoordelijkheden binnen het grafisch bedrijf. Ik denk dat bij de meeste JDF-projecten met name de taakinhoud van de orderbegeleider ingrijpend verandert. De man of vrouw die het MIS bedient, zal voortaan ook worden ingezet om inslagschema's te bepalen terwijl dat voordien wellicht de taak van de mensen uit de prepress was. Bij ons zijn de orderbegeleider, de calculator en de verkoper -in die volgorde overigens- strategische kernpersonen die de in's en out's van het grafisch proces moeten kennen. De prepress'ers zullen met de invoering van JDF in ons bedrijf niet minder belangrijk worden, maar hun functie zal verschuiven. Zij zullen zich meer gaan bezighouden met de PDF-bestanden op zich, met 'problem solving', met het controleren van files en het daadwerkelijk in productie zetten van orders. Bij ons in het bedrijf hebben we de orderbegeleiders en prepress'ers trouwens vlak bij elkaar gezet. Zo kunnen ze heel gemakkelijk met mekaar communiceren en moeten ze niet voortdurend zitten bellen." Stefaan Moeyaert: "Da's precies ook onze ervaring. Files controleren gaat in dit geval niet over een beeld dat nog in RGB staat, maar bijvoorbeeld over een foto die heel slecht is ingescand. Dat kun je niet detecteren met een preflightpakket, maar je ziet het wel. Je kan dus met de klant gaan overleggen. Dàt wordt de toegevoegde waarde van de prepress: in plaats van die PDF vraag je de Quark-file en de originele foto op en bewerk je deze zelf voor een optimaal resultaat. Als de klant dan zegt dat hij echt niks beters kan aanleveren, dan heb je hem toch tenminste verwittigd."

Bart De Bie: "Ik denk integendeel dat we juist moeten proberen te vermijden dat er slechte bestanden worden aangeleverd. We moeten onze klanten proberen op te voeden."

Levi Geenen: "Er zullen altijd verschillende types klanten bestaan waarmee je op verschillende snelheden moet communiceren. Geijkte procedures vastleggen in een draaiboek is mooi, maar de realiteit vereist toch ook een zeker pragmatisme. Een grote toegevoegde waarde van JDF vind ik in ieder geval dat het intern een goed inzicht in je processen creëert, dat je desgevallend ook extern kunt communiceren: dankzij de naar je MIS teruggekoppelde productiedata ken je tenminste alle details van ieder specifiek order. Als je dan achteraf een klant aan de lijn krijgt met opmerkingen of klachten over het drukwerk, kan je hem meteen een antwoord geven op al zijn vragen. Je weet veel nauwkeuriger te omschrijven waar je als grafisch bedrijf precies mee bezig bent."

De zes drukkerijen rond de tafel zijn het met elkaar eens dat een grafisch bedrijf niet noodzakelijk gespecialiseerde IT-kennis in huis moet hebben om succesvol aan JDF-automatisering te kunnen doen. Wel essentieel in hun visie is dat de coördinator die het JDF-project in goede banen moet leiden, een goed inzicht heeft in de grafische processen. Kleine bedrijven, zo menen ze, hebben met JDF zeker zoveel te winnen als grote drukkerijen: " Alleen zijn de grote jongens in het voordeel omdat zij makkelijker tijd en personeel kunnen vrijmaken om hun project uit te stippelen en te coördineren." Michel Van Pee: "Maar of men nu een groot of een klein bedrijf is, volgens mij heeft JDF toch ook altijd deels te maken met attitude. Je moet durven en willen je eigen processen en werkmethodes in vraag stellen en ingrijpen waar dat nodig is."

JDF voor de klant

Terwijl veel drukkers nog in de praktijk moeten ontdekken welk potentieel JDF biedt voor de optimalisatie van hun interne processen, ziet Luc Peeters deze automatiseringsvorm ook als een strategisch instrument om in de toekomst klanten aan zijn bedrijf te binden: "Wij werken voornamelijk voor uitgeverijen en ik zie het in die markt perfect gebeuren dat klanten in de toekomst gaan vragen om JDF-terugkoppelingen door te spelen naar hun eigen ERP-systemen. We hebben trouwens al eens een verzoek in die zin ontvangen. Dat ging dan over de automatische aanpassing van de stockbeheermodule van die klant: 350 exemplaren van deze titel hebben we vandaag geleverd, 400 van die andere titel op die dag, enz. Plus daarbij nog allerhande extra informatie (aantal pagina's, papiersoort,...) over de boeken in kwestie. Bovendien wilde die klant de PDF-files van de in zijn opdracht door ons geproduceerde boeken, samen met de bijhorende metadata, kunnen hergebruiken als e-books en op internet, in het kader van Google Books. Momenteel moet de terugkoppeling van dergelijke gegevens nog manueel verlopen, ofwel moet je als grafisch bedrijf een op maat gemaakte JDF-connectie ontwikkelen. (...) Ik ben ervan overtuigd dat wanneer meer klanten JDF zullen gaan eisen, de implementatie ervan in drukkerijen een flinke 'boost' zal krijgen."

En wat met de ROI?

Bart De Bie, die in zijn bedrijf op de drempel staat van JDF-integratie, zegt dat hij ambieert om binnen vijf jaar tot 70 % van zijn orders volledig via JDF-automatisering te kunnen verwerken. "De rest zijn dan speciale toepassingen, zoals combinatieorders. Maar al het standaard drukwerk, dat moet zeker volautomatisch verlopen en vooral ook perfect meetbaar zijn."

Ook voor de andere bedrijven rond de tafel is de meetbaarheid van processen, en de daaruit voortvloeiende geoptimaliseerde nacalculatie, een van de grootste troeven van JDF. Levi Geenen verwoordt het treffend: "Eigenlijk moet je ervan uitgaan dat JDF in aanvangsfase voornamelijk een hele hoop gegevens verzamelen is. Die data kan je vervolgens gaan analyseren en in grafieken gieten, en dat is informatie die je toelaat om strategische beslissingen te nemen: je gaat misschien je wasprogramma aanpassen, of andere solventen gebruiken, enz. Het is die kennis die je winst zal uitmaken: het slim gebruiken van je gegevens om in de toekomst nog efficiënter te produceren."

Maar hoe kijken de bedrijven met meer praktijkervaring tegen de ROI van hun JDF-investeringen aan? Stefaan Moeyaert blijft vaag met concrete cijfers, maar wil wel volgende omschrijving kwijt: "Vroeger waren wij in onze drukkerij met drie prepress'ers die inslagschema's maakten. Toen hebben we een andere drukkerij overgenomen, die voor diezelfde taak ook één man in dienst had. Beide bedrijven zijn samengesmolten en daarbij zijn slechts twee 'monteurs' overgebleven. Allemaal dankzij JDF. (...) Het gedetailleerde kostenvoordeel kan ik nog niet echt in cijfers uitdrukken, omdat ik eerst nog wat meer informatie hierover wil verzamelen. JDF heeft me echter alleszins zeer veel kennis over en inzicht in mijn eigen bedrijf bijgebracht. Heel gemotiveerd personeel ook. Iedereen is bij ons heel snel meegegaan in het JDF-verhaal en ik denk zelfs dat dat laatste uiteindelijk een van de belangrijkste opbrengsten is: dat de mensen graag bij ons werken omdat we modern zijn, omdat we mee zijn. Dat we met een vaste equipe zitten die gemotiveerd is en die ervoor gaat, en dat ook de klanten voelen dat we samen kunnen vooruitgaan."    

 

 

Close

Deze pagina aanbevelen! Ronde Tafel over JDF-automatisering